TRT Erzurum radyosunda yayınlanan “Genç Yaşam” programına konuk olarak katıldığım bu yayında, 100 yılı aşkın süredir sesimizi evlere ulaştıran emektar radyo teknolojisi ile çağımızın en dinamik kavramı yapay zekâyı aynı frekansta buluşturduk. Sadece verilen kuralları harfi harfine uygulayan çırak bilgisayarlardan, kendi tarifini üretebilen usta bir aşçıya dönüşen yapay zekânın o uzun büyüme serüvenini ve çocukluğunu keyifli bir sohbetle masaya yatırdık.
Yayında; Ord. Prof. Dr. Cahit Arf’ın 1959’da Atatürk Üniversitesi’nde yaktığı meşaleden, Alan Turing’in “Enigma” şifrelerini çözen makinesine ve 1769 yılının o kurnaz icadı “Satranç Oynayan Türk” efsanesine uzanan tarihsel bir yolculuğa çıktık. Bilim dünyasının veri eksikliği nedeniyle yaşadığı sessiz “Yapay Zekâ Kışları” dönemini, bilim kurgu sinemasının teknoloji algımızdaki rolünü ve “Her” filmindeki dijital asistan Samantha’nın günümüzdeki GPT-4o modeline nasıl ilham verdiğini paylaştık.
Deep Blue’nun satranç efsanesi Kasparov’u yenmesiyle yaşanan büyük kırılmayı ve makinelerin kelimeler arası bağlam kurarak şiir veya masal üretebilmesini sağlayan yeni nesil üretken sistemleri değerlendirdik. Programın kapanışında ise yapay zekânın sınıflarda öğretmenlerimizin en sabırlı asistanı olarak üstlenebileceği rolü ele alırken, teknolojinin hep göz ardı edilen çevresel etkisine de dikkat çekerek vurucu bir soruyla sohbetimizi tamamladık: “Yapay zekâ gerçekten su içer mi?”
Dr. Bünyamin İSPİR
Programın tamamını aşağıdaki oynatıcıdan dinleyebilirsiniz.